بسم الله الرحمن الرحيم

مباحث آموزشي  مددكاري

  مددكاري چيست ومددكار كيست ؟

 طليعه

 جز از شناخت تو شادي نيست و جز از يافت تو زندگاني نه! زنده بي تو چون  مرده ي  زنداني است، وزنده ي به تو زنده ي جاوداني است.

مقدمه

 " يك فرد خدمتگزار در جمهوري اسلامي بايد : در كار او صداقت

 درنگاه او محبت وحيا، درانديشه او خيرخواهي، در رفتاراوشادابي

 در سكوت او دقت، در تلاش او اخلاص وجديت باشد".    امام خميني(ره)

   مددكاري اجتماعي حرفه ای است مبتنی بر دانش ، مهارت ، ارزش ها که هدف آن کمک به افراد ، گروهها و جامعه است تا بتواند با تکيه بر توانايي های خود و استفاده از منابع موجود و سازگاری محيطي به استقلال برسند.

 صاحبنظران مددكاري، روشهاي مددكاري اجتماعي را به دو بخش اصلي و فرعي تقسيم مي‌كنند. در روشهاي اصلي مددكاري، از مددكاري اجتماعي كار با فرد، مددكاري اجتماعي كار با گروه ، مددكاري اجتماعي كار با جامعه و در روشهاي فرعي آن از تحقيق در خدمات اجتماعي، امور اداري(مديريت خدمات اجتماعي) و اقدامات اجتماعي صحبت مي‌شود.

مددکاری همان طور که از نامش پيداست ياري رساندن به نيازمندان است .ياری رساندن بدون چشمداشت به پاداش و يا حتی تشکر از سوی مددجو. امدادی از روی عشق به انسانها و به همنوعان .مددکار زمانی در کارش موفق خواهد بود که خدمتش را از روی عشق و علاقه عرضه کند و تنها در اين صورت است که در کارش هرگز احساس خستگی نخواهد کرد.مددکاری شغل بسيار با ارزشی است با ارزش است چون هدفش خدمت به انسانهاست خدمت به کسانی که حقوقشان را در جامعه به دلايلی نتوانسته اند دريافت کنند خدمت به کسانی که حقوقشان به نوعی ضايع و تباه شده. خدمت مددکار مانند اکثر کارمندان ادارات نيست که پشت ميز نشسته و فقط اوراق را امضا کند بلکه مددکاری شغلی پوياست که کارش از لحظه اشنايی با مددجو شروع شده و تا حل ان تا جای ممکن ادامه خواهد داشت.مددکار همراه با مددجو در حل مشکلات او شرکت دارد وسعی ميکند تا مددجو در جريان حل مشکل خود به بالاترين سطح خود اتکايی برسد تا جايی که ديگر در حل مشکلاتش نيازی به مددکار به عنوان همراه نداشته باشد .

آئين مقدس اسلام درمسيرخدمات اجتماعي وتامين نيازهاي انسان از مرز توصيه به نيكوكاري وارشاد و دعوت مردم به محبت و ياري، يا حمايت ازسالمندان و كودكان فراتررفته وقوانين مشخص و تكاليف شرعي برهمگان فرض نموده است. فرامين اين مذهب جهان شمول درقالب اعمال واجب و مستحب و حرام و مكروه، مسلمانان را در موارد متعدد ملزم به انجام وظايفي درباره ايتام وبي سرپرستان، سالخوردگان، والدين وحقوق آنان و مصيبت ديدگان و مبتلايان به بلا، ستمديدگان و مظلومان، فقراء و مستمندان، در راه ماندگان، و غربا، ارحام، همسايگان، بيمارن اسراء، بدهكاران، مقروضين، برهنگان، وديگرافراد وگروهها نموده است وپس ازتاكيد وتوصيه درحمايت، وياري همه دردمندان و نيازمندان، چگونگي حمايت و مددكاري  را نيزبه شكل قوانين مشخص و مدون تعيين كرده است. اين قوانين درآيات قرآن و احاديث وفقه اسلامي ابعاد گسترده اي دارد كه به نمونه هائي از آن اشاره مي كنيم:
  - كان الناس امه واحده فبعث الله مبشرين و منذرين وانزل معهم الكتاب بالحق ليحكم بين الناس فيها اختلفو افيه: (آيه 213 سوره بقره)
مردم يك امت بودند، خداوند پيامبران را برانگيخت كه بشارت دهنده نيكوكاران و ترساننده بدكاران باشند وبا ايشان كتاب فرستاد تا بين مردم به حق حكم كنند، درآنچه اختلاف كردند             .    
 - رسول اكرم(ص) مي فرمايند: بهترين كارها درنزد خدا اين است كه انسان گرسنه اي را سيركنيد يا قرض اورا بپردازيد ويا ناراحتي را از او برطرف سازيد.

جلسه ي اول

تعاريف ومفاهيم  مددكاري

       * تعاريف

مددکاری را این طور تعریف کرده اند:

         *    "مددکاری حرفه ايست مبتنی بر علم و هنر و مهارت و هدف که در ان سعی ميشود که مددجو(فرد يا گروه يا جامعه)مشکل خود را شناخته و به تواناييهاي  خود پی برده و با استفاده از منابع و امکانات موجود در جهت حل مشکل خود بر آيد".

    *   "مددکاری علمی است که در ان مددکار همه توانايی هاي خود را در جهت حل مشکل مددجو به کار برده و به مددجو نشان دهد که او عليرغم داشتن مشکلات دارای توانايی ها و استعدادهای فراوانی است که به انها توجه نکرده است و ميتواند با بکار بردن توانايی های خود مشکلات را حل کند.

* مددكاري اجتماعي فعاليت ويژه اي است كه بعضي از موسسات(كميته امداد و…) آنرا به مراجعان خود عرضه ميدارند و آنان را ياري ميدهند تا با كارائي بيشتري با مشكلاتي كه درزندگي فردي و اجتماعي با آن روبرو ميشوند، مقابله نمايند. گرچه امكان آن است كه تعريف بالا خالي از نقص نباشد، اما از آنجائيكه چهارجزء اصلي مددكاري اجتماعي و روابط آنها را با يكديگر شامل ميگردد شايد بتوان آنرا تعريف نسبتاً كاملي بشمارآورد براي روشن شدن و درك بيشتر مطالب، چهارجزء اصلي مددكاري را تعريف مينمائيم:   

 -  شخص: انساني كه ممكن است يك مرد، يك زن يا يك كودك باشد. بعبارت ديگر كسي است كه دريك يا چند جنبه زندگي عاطفي يا اجتماعي خود دچار اشكال شده يا او را دچار اشكال يافته باشند. ازاين رو او نياز به كمك و ياري دارد، كمكها ممكن است كاملاً مادي بوده و يا صرفاً جنبه راهنمائي و مشورت(مشاوره) ويا تلفيقي از آندو داشته باشد. از همان زمان كه فردآغاز به دريافت كمك درخواستي خود مي كند او را مددجو مي ناميم.

 - مشكل: آن چيزي است كه از برآورده نشدن يك يا چند نياز و يا انباشته شدن سرخوردگي ها ويا ناسازگاريها ناشي شده باشد كه سبب عدم تعادل شخصي و اجتماعي مي شود.

 - مكان: مكان مورد بحث عبارت است ازيك موسسه خدمات اجتماعي. يا بخشي ازخدمات اجتماعي يك سازمان رفاه اجتماعي اين موسسه يا بخش خدمات اجتماعي بويژه براي پاسخگوئي و رفع مشكلات افراد جامعه يعني افرادي كه دراداره كارهاي زندگاني خود دچارناراحتيها و آشفتگيهائي گشته اند بوجود آمده است.  

 - جريان كار: فعاليت و رابطه دوجانبه وپيش رونده بين مددكار و مددجو است كه اين فعاليت بخاطر حل مشكل انجام ميشود وشامل اقدامات دنباله داري است كه درچارچوب يك رابطه حرفه اي سودمند انجام ميگيرد. پايان اين جريان به دو صورت است: يا اينكه آمادگي لازم در مددجو بوجود مي آيد تا بتواند مشكلات خود را با كارائي بيشتري پاسخ گويد و يا آنكه چنان نفوذي به روي مشكل اعمال مي نمايد تا آنرا حل و يا كم اثر گرداند.

همه روز روزه بودن همه شب نماز خواندن

همه ساله حج نمودن سفر حجاز کردن    
به مساجد و معابد همه اعتکاف جستن 
ز مناهی و ملاهی همه احتراز جستن

نه تا به کعبه سر و پا برهنه رفتن               
 دو لب از برای لبیک به وظیفه باز کردن

 به خدا که هیچیک را ثمرآنقدر نباشد 
که به روی نا امیدی در بسته باز کردن

 اين شعر بيانگر ارزش و اهميت مددکاری واز شعرهای شيخ بهايی است. اگربه دستورات دين اسلام هم توجه کنيم چيزی جز معنای اين شعر نيست و اسلام هم برای توجه به امور ديگران سفارشات بسيار کرده است.

برای مددکاری عشق لازم است : عشق به همنوع ، عشق به انسان و انسانیت،  عشق به موطن عشق به ........

مددکاری رشته ايست که از فعاليت در ان ميتوان لذت برد چون مددکاری خدمت به انسان و به عبارتی انسانهای دردمندومشکل داروکسانی که خود نميتوانند مشکل خود را حل کنند و نياز مند کمک مددکار است البته لذت بردن نه از اينکه انسانی نيازمند کمک ما است بلکه لذت بردن از اينکه ميتوانيم به او کمک کنيم تا توانايی های خود را بشناسد و قادر به حل کردن مشکل خود بشود يعنی وقتی يک مددکار ميبيند که مددجوی او قادر شده تا با مشکلات روبرو شود و خود سعی در حل ان ميکند از کار خود احساس لذت و رضايت ميکند.

* مفاهيم مددكاري

 نقش مددجو  نياز مددكار به دانستن اطلاعات براي شناخت مددجو محدود به آن مقداري است كه به كار هدف او يعني قادر سازي مددجو به حل يا مقابله با مشكل خودمي آيد، وبراي انجام اين كار دانستن همه رويدادهاي زندگي پيشين مددجو ضروري نيست.

مددكار:مددكار كسي است كه مي تواند به طور موثر از وجود خودش براي كمك به افراد ديگر استفاده كند تا آن افراد را به تامين نيازهايشان وحل مشكلاتشان قادر سازد.بنابراين مددكار بايد مهارتهاي لازم براي اعمال متقابل وسازنده با افراد وگروهها راتوسعه دهد. انتظاراتي كه ديگران از مددكار دارند، شامل: آگاهي ودانش، هم به صورت واقعي وهم به صورت تجربي،برخورداري از ارزشهاي حرفه اي و شخصي است.

خصوصيات مددكار:آرتور مكاب، دونالد آويلا و ويليام پركي در يك مطالعه تحقيقاتي دريافتند كه نظام اعتقادي مددكار يك خصوصيت مهم مددرساني است. مددكار فعال معتقد است كه افراد:

-        بيشتر قادرند تا ناتوان.

-        دوستند تا غير دوست.

-        ارزشمندند تا بي ارزش.

-        انگيزش دروني دارند تا انگيزش بيروني.

-        قابل اعتمادند تا غير قابل اعتماد.

-        كمك كننده هستند تا بازدارنده.

و اعتقاد مددكار به خود نيز مهم است . مددكار تاثير خود را به عنوان:- فردي با ديدگاه،همچون ديگران.

- لايق.

- مستعد.

- خواسته شده.

- ارزشمند.

- خلاق.

 -  باشهامت وحساس.

 - بيشتر آزادكننده تا كنترل كننده.

- بيشتر نگران موضوعات مهمتر تا موضوعات كم اهميت تر.

- آشكار وحاضر شدن در عرصه خدمت.

- درگيرشدن ودخالت كردن در مسايل به جاي دوري ازمشكلات.

- جهت گيري در عمل تا جهت گيري درهدف.

- بيشتر نوع دوست بودن تا خود دوست بودن.

- داشتن ديد مثبت به افراد ورفتارهاي آنانمي بيند.

جلسه ي دوم

اهداف وكاركردهاي مددكاري

* اهداف

- به افراد،گروهها واجتماعات كمك كند تا به بالاترين درجه ممكن از رفاه،بهزيستي جسماني ،رواني واجتماعي برسد.

- كمك به افراد در رويارويي با واقعيتها،مشكلات وشرايط سخت زندگي وتلاش براي دستيابي به شرايط بهتر.

- كمك به افرادنيازمند وتهيدست براي رسيدن به امنيت اقتصادي ازطريق مزاياي بيمه هاي اجتماعي، بازنشستگي، وحمايت سازمانهاي مردم نهاد.

- كمك به افراد براي رسيدن به پيشرفت رضايت بخش در جهت سازگاري با محيط ولذت از زندگي.

- بكارگيري نيروهاي سازنده وخلاق افراد در جهت پايه گذاري زندگي بهتر وكاملتر.

* كاركردها

كاركرد مددكاري ، ارائه خدماتي است كه به صورت مستقيم به افراد،گروهها، خانواده ها عرضه مي شود تا بتوانند با مشكلات غير قابل تغيير اجتماعي سازگاري پيدا نموده، آن دسته از مشكلات را كه قابل تغيير هستند، از ميان بردارند يا تقليل دهند، ودر مواردي كه كاركردهاي اجتماعي مد نظر است، بتوانند به رشد وكمال دست يابند.

كاركردهاي مددكاري :

1-  كمك به افراددرجهت استفاده بيشتروموثرتر از توانايي حل مشكل و قابليت سازگاري خود ( توانايي بكارگيري فرايندهاي عقلاني ويا رفتارهايي كه سبب اجتناب ازرنج ودرد مي شود). 

2-  ايجاد رابطه بين افراد وسيستم هاي منابع وامكانات( كلينيك هاي بهداشت رواني ومراكز رفاه وبهزيستي و...)

3- تسهيل كنشهاي متقابل، اصلاح وتغيير، وايجاد روابط جديد بين افراد وسيستمهاي منابع اجتماعي

4- كمك به توسعه، اصلاح وتغيير خط مشي اجتماعي.

5- توزيع منابع و امكانات مادي.

6-  ايفاي نقش به عنوان عوامل كنترل اجتماعي.

  جلسه ي سوم

اصول مددكاري

 همان طور که مددکاری دارای ارزشهای اساسی است اين حرفه دارای اصول اساسی نيزمی باشد.به عبارت ديگر اگر ارزشها به مثابه ريشه و تنه مددکاری به حساب آيد اصول ان مانند شاخه های ان می باشد. .با استفاده از اين اصول است که مددکاری به صورت علمی انجام میشود و با توجه به اين اصول است که مددکار موفق می شود تا وظيفه خود را به نحو احسن انجام دهد.  اصول اساسی در مددکاری به شرح زير است:

۱-اصل پذیرش

۲-اصل مشارکت مددجو

۳-اصل خود اگاهی مددکار

۴-اصل رازداری حرفه ای

۵-اصل رابطه حرفه ای

۶-اصل فرديت 

۱- اصل پذيرش: از ارزش اساسی حرمت مقام انسانی سرچشمه مي گيرد. يعنی مددکار در جريان کمک رسانی مددجو را همان طور که هست می پذيرد .برای مددکار فرقی ندارد که مددجوی او پولدار يا بی پول باشد، از نظر ظاهری تميز يا ژوليده باشد، و..... بلکه برای مددکار مهم همان مددجوست که قصد کمک به او را دارد. مددکار بايد به زمان حال مددجو توجه داشته باشد و کمک رسانی او هم با توجه به حال مددجو باشدالبته در جريان کمک رسانی مددکار بايد از گذشته مددجوی خود اگاه باشد تا بتواند به او کمک کند بلکه منظور اين است که مددکار نبايد در کار با مددجوی خود و برخورد با او تنها در گذشته او بماند.عوامل قبلی درست است که باعث ايجاد مشکلات حاضر در مددجو شده است ولی مددکار بايد سعی کند که مشکل او را حل کند.

۲- اصل مشارکت مددجو: به اين مهم اشاره دارد که مددکار در کار با مددجو می بايست به اين نکته توجه داشته باشد که از اهداف اساسی در مددکاری توانمند سازی مددجوست تا در مواقع مشابه اين توانايی را داشته باشد تا خود مشکلش را حل کند و اين توانايي جز با مشارکت مددجو در جريان کمک رسانی به دست نمی آيد.از منظر ديگر مددکار با مشارکت مددجو عملا به او و تواناييها و استعدادهايش احترام گذاشته و به طور غير مستقيم به او فهمانده که او ميتواند مشکلش را خود حل کند.اگر مددکار به اين اصل مهم توجه نکند ممکن است مددجو به نوعی وابسته به مددکار شود و به توانايهای خود اعتنايی نکند که اين امر مغاير با اهداف اصلی مددکاری است.مددکار بايد در جريان کمک رسانی طوری برخورد کند تا مددجو مشکل را متعلق به خود بداند و خود به اين نتيجه برسد که برای حل ان بايد تلاش کند.

۳- اصل خود آگاهي: مددکار به عنوان يک انسان، دارای ارزشها و اعتقادات و فرهنگ و اداب و رسوم خاص خود است و اين ارزشها و اعتقادات ممکن است بصورت ناخوداگاه و يا خوداگاه بر رفتار و گفتار و حتی تصميمات او تاثير بگذارد.بر این اساس مددکار برای اينکه  از اين امر در کار مددکاری خود جلوگيری کند ميبايست نسبت به ارزشهای خود که بعنوان ميراثی از خانواده و محيط خود به همراه دارد اگاه باشد تا در جريان مددکاری از تاثير انها در کار خود تا حد امکان جلوگيری کند.بنا به نظر برخی مددکاران بنام در اين حرفه اين اصل مهمترين اصل به شمار میرود زيرا تا مددکار از درون خود اگاه نباشد و نسبت به خود شناخت نداشته باشد نميتواند به طور کامل از مددجوی خود شناخت داشته باشد.

۴-اصل رازداری حرفه ای: به اين امر اشاره دارد که مددکار ميبايست در اصطلاح صندوقچه اسرار مددجو باشد .در جريان مددکاری اين حق مددجو است که اسراری که به مددکار بيان ميکند بين انها و يا کسانی که خود مددجو راضی به بيان راز به انها باشد.بر اساس اين اصل مددکار حق ندارد اسرار و رازهای مددجوی خود را به اشخاص غير صالح و غير حرفه ای افشا کند زيرا افشای اسرار مددجو به افراد غير حرفه ای ممکن است ابرو و حيثيت فرد را به خطر اندازد. بنابراين مددکار بايد قبل از اينکه مددجو اسرار خود را به مددکار توضيح دهد وی به صورت کتبی و يا شفاهی ميبايست رضايت مددجو را از بيان کردن رازش بگيرد و به او بگويد که اگر در شرايطی قرار گيرد که لازم باشد اين گفته ها را به ديگران انتقال دهد او نميتواند انها را عنوان نکند و از مددجو بپرسد که اگر او راضی به بيان اسرار و راز خود است انها را بگويد.

۵-رابطه حرفه ای: به اين معنا است که مددکار در جريان کمک رسانی دارای هدفی است و در رابطه ای که با مددجو برقرار ميکند، به دنبال اهداف مورد نظر است.هریس پرلمن يکی از مددکاران مطرح در رابطه با تعريف رابطه حرفه ای گفته"رابطه حرفه ای يعنی برقراری رابطه با مددجو برای رسيدن به هدف که  شرط رسيدن به اين هدف اشنا بودن با راههای رسيدن به اين اهداف ميباشد".

 و برای برقراری رابطه حرفه ای رعايت نکاتی ضروری است:

الف) در برقراری رابطه حرفه ای برخورد اوليه مددکار در جريان رابطه بسيار مهم ميباشد، يعنی همان طور که مددکار در برخورد اوليه مددجو را مورد ارزيابی قرار ميدهد، در مقابل مددجو نيز مددکار را ارزيابی ميکند.

 ب) برای برقراری رابطه شرايط زمانی و مکانی اهميت دارد يعنی در زمان و مکانی باشد که مددجو احساس امنيت و راحتی کند.

پ) يکی از مسائلی که مددجويان به ان بسيار اهميت میدهند مخفی ماندن رازهايی است که انها برای مددکار بيان ميکنند و در هنگام صحبت کردن مواظب هستند که کسی جز مددکار صحبتهای انها را نشنود و بهتر است جريان مصاحبه در جايی انجام شود که جز مددجو و مددکار کسی صدای انها را نشنود.

ت) آشنايی علمی مددکار با گروههای هدف در جريان کمک رسانی از اهميت زيادی برخوردار است در واقع اگر مددکار با گروههای هدف اشنايی داشته باشد ميتواند بهتر و موثرتر مددجو را ياری کند و ديد بازتری نسبت به مشکلات انها دارا خواهد بود.

ث) احترام به مددجو در ايجاد رابطه حرفه ای بسيار با اهميت است علاوه بر اين احترام به مددجو از ارزشهای اساسی در مددکاری است که هر مددکاری برای رسيدن به اهداف کمک رسانی ان را بايستی رعايت کند. و ديگر موارد......

۶- اصل فرديت: بر اساس اين اصل مددکار در کار با مددجو بايستی به تفاوتهای بين انها توجه داشته باشد.به عبارت ديگر ممکن است که دو مددجو با مشکلات در ظاهر يکسان به مددکار مراجعه کنند ولی در انجا مددکار بايستی به اين امر توجه داشته باشد که مشکلات انها ممکن است در ظاهريکسان به نظر ايند ولی در واقع عللی که باعث به وجود امدن اين مشکلات شده است متفاوتند مثلا ممکن است که درخواست يک زن برای طلاق مشکلات مالی شوهر باشد در صورتی که در مورد ديگر علت ان اعتياد شوهر و ..... باشد به همين دليل مددکار بايد برای حل مشکلات انها برنامه ريزيهای متفاوتی را اعمال کند و برای هرکدام از انها اقدامات متناسب را انجام دهد. 

جلسه چهارم

ارزشهاي اساسي و اخلاق مددكاري

* ارزشهاي اساسي

 مددکاری دارای ارزشهای اساسی است که شالوده و اساس اين حرفه را تشکيل ميدهد. در واقع بدون اين ارزشها مددکاری علم به حساب نمی ايد .به عبارت ديگر اگر مددکاری را به يک درخت تشبيه کنيم، ارزشهای مددکاری به مثابه ريشه ان است که بدون ريشه درخت پايدار نميماند. حال به معرفی ارزشهای اساسی مددکاری مي پردازيم: 

۱-حرمت مقام انسانی 

۲-حق بهره مندی افراد به صورت یکسان از امکانات مادی و معنوی 

۳-حق افراد در تصمیم گیری برای مسائل خود(خود تصمیم گیری) 

۴-مسئولیت فردی و اجتماعی

1-     حرمت مقام انساني: بر اساس اين ارزش مددکار به همه مددجو ها به ديده احترام مینگرد و برای انها ارزش قائل است زيرا انها جدای از مشکلی که دارند يا مرتکب خطايی شده اند به خاطر اينکه انسان هستند احترام به انها واجب است .به عبارت ديگر مددکار به صورت بی طرف با مددجو ها برخورد ميکند و در حل مشکل انها نهايت سعی و تلاش خود را به کار میبرد و نسبت به مددجوها ديدگاه مثبت يا منفی پيدا نميکند.در واقع مددجو درست است که مرتکب خطايی ياجرمی شده است ولی در ارتکاب او به اين جرايم، عوامل اجتماعی و محيطی نيز دخيل بوده اندودر بررسی مشکلات افراد نبايد تنها بر روی خود فرد تمرکز کرده و تاثيرات ديگر عوامل را ناديده بگيريم .به اين ترتيب ديدگاه و افق فکری مددکار در اين صورت گسترده خواهد شد و با ديد بازی به امور مختلف مينگرد.بر اساس اين ارزش مددکار مددجو را به خاطر مشکل خود سرزنش و تحقير نميکند بلکه به او کمک ميکند تا توانايی لازم در حل مشکل را پيدا کند.

  ۲-   حق بهره مندي افراد به صورت يكسان از امكانات مادي ومعنوي:  بر اساس اين ارزش افراد و به طور کلی همه انسانها اين حق را دارند که از امکانات و منابع موجود برای بهتر زيستن و ارتقای سطح زندگی خود استفاده کنند. مددکار به عنوان فردی از افراد جامعه اين نکته را ميداند که وضعيت جوامع باعث شده تا بعضی از افراد از حتی ابتدايی ترين و ساده ترين امکانات برای زندگی محروم باشند و عده ديگری از نظر رفاه اقتصادی در بهترين شرايط به سر برند.بر اين اساس مددکار سعی ميکند تا در حد امکان منابع قابل استفاده را برای اقشار اسيب پذير در اختيار انها قرار دهد و يا مددجويانی را که با نحوه استفاده از اين منابع اشنايی ندارند را راهنمايی کند و به انها در استفاده از اين امکانات ياری دهد.البته اين امر بسيار حساس است زيرا اگر مددکار جنبه استقلال و باز توانی مددجو توجه نداشته باشد ممکن است مددجو وا بسته به مددکار شود که مغاير اصول و ارزشهای مددکاری است.مددکار بايد سعی کند که همراه با ارا ئه کمک به مددجويان انها را با توا ناييهای خود اشنا کرده و استقلال و خود توانی را در ا نها شکوفاکنند.

3- حق افراد در تصميم گيري براي مسايل خود(خود تصميم گيري):  با توجه به اين ارزش اساسي مددكار در جريان كمك رسا ني به اين نكته توجه دارد كه مهمترين اصل در اين حرفه باز تواني و شكوفا كردن استعدادها و توانايي هاي مددجو است .مددكار به اين وسيله به مددجو كمك ميكند تا براي حل مشكل خود تصميم بگيرد و خود مشكلش را با سعي و تلاش بر طرف سازد. اگر مددكار به اين ازرش توجه نكند مددجو به مددكار وابستگي پيدا ميكند و توانايي هاي خود را در حل مشكلاتش ناديده ميگيرد.به عبارت ديگر تصميم گيري مددكار به جاي مددجو در جريان كمك رساني به معني بي توجهي مددكار به قابليت هاي مددجو در برطرف كردن مشكلاتش است و به نوعي توهين به او به حساب ميايد.مددجو بايد براي حل مشكلش خود تصميم بگيرد حتي اگر ان تصميم اشتباه باشد.
 

 ۴- مسووليت فردي و اجتماعي:  طبق اين ارزش هر فردی علاوه بر اينکه نسبت به خود مسوول است در مقابل نسبت به ديگران هم مسئول است .به عبارت ديگر مددکار ميبايست به مددجو اين امر را بفهماند که ان فرد تنها برای خود زندگی نميکند بلکه ديگران هم از او توقعاتی دارند و او بايستی نسبت به اين انتظارات اهميت قائل شود.در واقع به وسيله اين ارزش مددکار به مددجوی خود نشان ميدهد که ديگران هم از انها انتظاراتی دارند و به طور ضمنی پذيرش مسئوليت های فردی و اجتماعی را اموزش ميدهند.

   *اخلاق مددكاري

-        مددكار بايد معيارهاي عالي رفتار شخصي به عنوان يك مددكار شايسته را ارائه دهد.

-        مددكار بايد در فعاليتها و كاركردهاي حرفه اي شايستگي خود را به اثبات رساند.

-        مسووليت اوليه ومهم مددكار حفظ منافع مددجويان است.

-        مددكار بايد در جهت پرورش خود رهبري مددجويان تا حد امكان تلاش نمايد.

-        مددكار بايد مسايل خصوصي مددجويان را محترم داشته ومحرمانه تلقي نمايد.

-        مددكار بايد نسبت به همكاران خود، رابطه اي احترام آميز، مودبانه، منصفانه و همراه با حسن نيت داشته باشد.

-        مددكار بايد در جهت حفظ وارتقاء ارزشهاي اخلاقي، دانش وآگاهي ورسالت حرفه اي خود تلاش نمايد.

-        مددكار بايد نسبت به تعهدات سازماني واصول حرفه اي پايبند و وفادار باشد.

-        مددكار بايد همواره مطابق عالي ترين معيارهاي درستي،امانت داري وبي طرفي عمل نمايد.

-        مددكار بايد در جهت افزايش خدمات به مددجويان ومراجعان تلاش نمايد.

-        مددكار بايد بداند كه انسانها ابزارهاي ارتقاء سازماني نيستند، بلكه واسطه هاي فيض الهي براي ارتقاء انساني اند.

-        مددكار بايد بداند كه مددجويان با همه نيازها ومشكلاتشان به سوي ما مي ايند،پس ما نيز باهمه توان ، انرژي واعتقاد خود به سويشان برويم.

-        در مددكاري اصل بر اعتماد، احترام، بردباري واعتقاد به حفظ كرامت وعزت انسانهاست.

تهيه وتنظيم: حوزه قائم مقام